محمد جواد جزینی

امیر مصدق کاتوزیان

این روزها بسیاری از ایرانیان، از جمله، به یاد شادی‌های پس از بازپس‌گیری خرمشهر در سال ۱۳۶۲ بودند. زمین سوخته اثر احمد محمود، زمستان ۶۲ و ثریا در اغما از اسماعیل فصیح، عقرب روی پله‌های راه‌آهن اندیمشک اثر حسین مرتضاییان آبکنار، و اکنون یک داستان از مجموعه داستانی به نام «کسی برای قاطر مرده گریه نمی‌کند».

این مجموعه داستانی چاپ تهران است نوشته جواد جزینی که انتشارات ققنوس پنج سال پس از توقیف اداره ممیزی وزارت ارشاد توانست مجوز انتشارش را بگیرد. مجموعه ۲۱ داستان که نویسنده به دلیل سانسور مجبور به حذف یازده داستان آن و جایگزین کردن آن با داستان‌های دیگر شده است

مطلب كامل

مهدی ابراهیمی لامع
مجموعه داستان « کسی برای قاطر مرده گریه نمی کند » شامل بیست و یک داستان کوتاه و نیز داستانک از محمد جواد جزینی است که سال ها در حوزه ی ادبیات مشغول فعالیت است .
در این مجموعه بیشتر داستان ها از لحاظ ساختاری دارای روایت خطی هستند . روایتی که اگر چه هر از گاهی به ذهنیت شخصیت ها وارد می شود ، اما این ورود چنان نیست که بخواهد ساختار داستان را مدرن کند . چرا که علاوه بر نشانه های فنی و فرمی ، درونی بودن محور و روایت داستانی از مهم ترین مشخه های مدرن بودن داستان است . از این رو می توان این اثر را مجموعه ای با ویژگی داستان هایی نامید که با ثابت بودن مکان و زمان ، ساده بودن طرح و روایت های خطی ، ما را به سمت و سوی داستان های مینی مال سوق می دهند .

مطلب كامل

نگاهی به مجموعه داستان«كسی برای قاطر مرده گريه نمی‌كند» نوشته محمد جواد جزینی
سید جواد سجادی
«كسی برای قاطر مرده گريه نمی كند» تازه‌ترين اثر داستانی محمد جواد جزيني است که آن را انتشارات «ققنوس» منتشر کرده است. اگرچه در کارنامه ادبی او چندین مجموعه داستان ثبت شده است اما اغلب  وخصوصا در این سال ها او  بیشتر به عنوان یک مدرس داستان نویسی مطرح بوده  است. نزدیک به دو دهه مسئولیت آموزش داستان نویسی حوزه هنری را برعهده داشته و طراح و موسس نخستین هنرستان داستان نویسی  داستانی بوده است . شاید به جرات بتوان گفت که در این سالها کمتر نویسنده جوانی را می توان یافت که چند صباحی کلاس های آموزشی او را تجربه نکرده باشد. تا به حال از او چند مجموعه داستان و چندین کتاب  تئوری منتشر شده است.امامجموعه داستان«كسی برای قاطر مرده گريه نمی‌كند» قبل ازچاپ خبرسازبود. اظهارات نویسنده گویای آن است که این کتاب نزدیک به پنج سال در اداره ممیزی کتاب مانده، و درنهایت با حذف چندین داستان و حذف چند پاراگراف همزمان با نمایشگاه کتاب منتشر شد.

مطلب كامل

محمد جواد جزینی
داستان نویس و مدرس ادبیات داستانی امسال با ده کتاب در نمایشگاه حضور دارد
در نشرثالث با کتاب«ريخت شناسی داستان‏های مينماليستی»،در نشر ققنوس با مجموعه داستان «كسي برای قاطرمرده گريه نمی‌كند»،درنشر«نیلوفرسپید»با کتاب سه جلدی«آشنایی با  گونه های داستان پلیسی»و«آشنایی با  گونه های داستان کودک»و«آشنایی با گونه های داستان رئالیسم جادویی»،،درنشرامیر کبیربامجموعه مقالات «خرم خونين جاودانه» ومجموعه داستانهای«آن سفیدی» و«آب‌، باد، آتش» و درنشرهزاره ققنوس با کتاب (چاپ سوم)«الفباي داستان نويسي» ومجموعه داستان «نجیب» (چاپ پنجم).
از این نویسنده پیشتر مجموعه‌ داستان های«نجيب»،« ايل‌ بي‌سوار»،«‌گلستان آتش »،« خدا حافظ قهرمان »و... منتشر شده است
معرفی تفضیلی آثار
 کتاب تئوری «ريخت شناسی داستان‏های مينماليستی»
نشر ثالث/۱۸۹ صفحه
  نویسنده دراین پژوهش گونه شناختی ،بستر فکری و فلسفی «مینی مالیزم»را معرفی کرده است. سوابق نشان می دهد ایرانی ها اغلب هنگام موجه با پدیده های ادبی ،به دو شیوه ای افراطی برخورد کرده ایم. یکی پذیرش آن با آغوش باز وکاملا خوش بینانه ، ودیگری نکوهش  گرانه وبد بینانه .نویسنده دراین کتاب کوشیده است ، بدون برخورد تجویزی به بررسی تحلیلی پدیده «مینی مالیزم» بپردازد و روشن کند که این شیوه هنری چیست،از کجا آمده ، چگونه شکل گرفته ودرچه چیزی تحول ایجاد کرده است. وهمچنین تلاش او به برخی خطا های رایج درمعرفی داستان های مینی مالیستی پرداخته است.از آنجا که گونه داستان‏های مينماليستی  در برخی موارد با دیگر کونه های داستان های خیلی کوتاه اشتباه گرفته می شود . نویسنده  دراین کتاب به شرح و معرفی دیگر گونه های داستان کوتاه کوتاه« فلش فیکشن»(داستانک)، «اسکچ»(طرح واره)، «میکرو فیکشن» (داستان ریزه ها)و...  پرداخته تا تفاوت آنها با داستان مینی مالیستی روشن شود.  نویسنده درباره این گونه ادبی می گوید:«چه بپذیریم چه نه،تخطی از آداب داستان کوتاه سنتی ،کم کم عمومیت بیشتری پیدا می کند.حالا دیگر کمتر مجله  یا روزنامه ای را پیدا می کنیم که درحاشیه یا متن آن، به این گونه آثار نپرداخته باشد.حتی کتاب های منتشر شده تالیف و ترجمه هم گویای همین نکته است که اقبال از این شیوه کوتاه نویسی، بسیار چشمگیر است.اما این اقبال تا چه اندازه بر شناخت درست و عمیق و نیازها  استوار است؟  فقط ارزنده ترین گونه های ادبی می تواند در برابرنیازهای متغیر خواننده ادامه حیات بدهد.و این نکته به طور استثنایی درمورد« مینی مالیست»صادق است. که هدفش ارضای سلیقه زمانه خود است. به همین دلیل ممکن است این اشتیاق و اقبال عمومی به سرعت تحلیل برود.»    
مجموعه داستان «كسي براي قاطر مرده گريه نمي‌كند »
نشر ققنوس/۱۰۳ صفحه
این مجموعه شامل بیست و یک داستان کوتاه است.(« سه راه مرگ »،« باران به دهانش مي‌بارد»،«سگ كشي»،«سرباز وقمقمة خالي»،«سه راه مرگ»،«مرد و پروانه»،«ماه روز و کبوتر»،«یک شب در خانه پری» و چند داستان ديگر) دراین کتاب نویسنده در جستجوی زبان و تکنیک های تازه است . فضا و درونمایه داستان ها  بسیار متنوع است.اما نویسنده  همواره تصویر گر کشاکش ها انسان  با خود و دیگریست.سبک و سیاق داستان نویسی جزینی در این مجموعه یک دست است، موضوع های بکری که دستمایه ی نوشتن قرار می دهد، مخاطب را وامی دارد که قید خواندن هیچ کدام شان را نزند. در مجموعه داستان « کسی برای قاطر مرده گریه نمی کند» با داستان هایی شسته و رفته روبه روییم که به لحاظ نثر و زبان، تبحر و استادی نویسنده اش را نشان می دهد. ویژگی بارز و برجسته ی دیگر داستان های این مجموعه، ایجاز است. ایجاز در برخی از این داستان ها، خود به نوعی شگرد تاثیرگذار تبدیل می شود. او نوعی از داستان را برای مخاطب خود به یادگار می گذارد که پیش از آن که داعیه ی نوع آوری در ساختار داشته باشد، به دنبال تاثیرگذاری با خلق لحظات ناب است. نه خبری از ساختارهای پیچیده یی است که دست آخر چیزی دستگیرمخاطبش نمی کند و نه به ورطه ی پرگویی افتاده است. کاری که او در این مجموعه کرده است، یادآور داستان های ساده و ماندگاری است که متعلق به دوره ی اوج کوتاه نویسی است. « کسی برای قاطر مرده گریه نمی کند» نمونه یی درخشان از داستان مینی مالیستی در داستان نویسی فارسی است.
کتاب سه جلدی «آشنایی با گونه های داستان کوتاه »
 نشر نیلوفر سپید
کتاب های «آشنایی با داستان کوتاه »در واقع یک مجموعه ده جلدیست که انتشارات «نیلوفر سپید» با هدف معرفی گونه های داستان کوتاه منتشر میکند. درجلد نخست آن داستان های «مینی مالیستی» و« پلیسی » گونه شناسی شده است.
جلد اول شامل دو مقاله‌ی پژوهشی است با عنوان «ریخت‌شناسی داستان‌های پلیسی». نویسنده تلاش کرده علاوه ‌بر معرّفی خاستگاه فکری و فلسفی گونه‌های داستانی، آرای مخالفان و موافقان را بازگو کند. نیّت‌اش هم بیش‌تر بررسی تحلیلی ساختار داستان‌های مینی‌مالیستی و پلیسی بوده است. یعنی چی؟ یعنی می‌خواهد برای مخاطب روشن کند که اولن، شیوه‌های داستانی چیست؟ این شیوه‌ها از کجا آمده‌اند؟ چه‌گونه شگل گرفته‌اند؟ و ….
در جلد دوم« آشنایی با داستان کودک و نوجوان»نویسنده کوشیده است علیرغم همه اختلاف دیدگاه ها ،تعریف روشنی از«ادبیات کودک و نوجوان» ودرپی آن «داستان کودک و نوجوان»ارئه کند نویسنده  دربخش های بعد ویژگی های داستان کودک و نوجوان را برمی شمرد و به موضوع هایی چون عنصر موضوع در« داستان کوتاه کودک یا نوجوان» و نقش تعليمی بودن این گونه داستانی را مورد بررسی قرار می دهد.دیگر موضوع های که نویسنده در این زمینه مورد بررسی قرار می دهد عنصر« زبان»،«حجم »،« طرح»، «باورپذيری»،«شخصیت»«جذاب و متناسب موضوع» ،« شروع خیلی زود»،«طرح غیر پیچیده »،«خطی بودن روایت »،« زیاد نبودن  شخصیت ها»،و ... است.
این کتاب از جهاتی منحصر به فرد است. اهمیت این کتاب آن است که با زبانی  ساده وبه دور از طرح مباحث غیر ضروری و برخورد تجویزی، به معرفی  این گونه داستانی می پردازد. نویسنده از آنجا  که سال ها این مباجث  را تدریس  می کرده، ضرورت های تالیف یک اثر آموزشی را مورد توجه قرار داده است.در این کتاب پس از شرح ریخت شناسی داستان کودک نوجوان  در قصلی با عنوان«مروری بر کتابشناسی های تخصصی داستان كودكان و نوجوان در ایران» به معرفی و تحلیل منابع و ماخذ تخصصی  کتاب های تئوری  درباره داستان كودكان و نوجوان می پردازد.مرور تاریخچه ادبیات کودک در پیش و پس از انقلاب هم از بحث های مهم کتاب است.
در جلدد سوم آشنایی با داستان‌های«رئالیسم جادویی»
داستان«جادویی» ازژانرهای مشهورادبیات داستانی جهان شمرده می شود.این گونه داستانی یک فرزند دو رگه ادبی است. از یک سوبه  یک داستان واقعگرمی ماند ،و ازسویی دیگر رویداد غریب در آن ، آثر را از الگوی واقع نمای خارج می کند. در این گونه آثارخواننده با دنیایي واقعي روبروست كه ناگهان درآن اتفاقي خارق العاده و غيرقابل درك روی مي دهد.همین ناهمگونی باز شناختی آن را از دیگر داستان ها مثل «وهمی» و «شگفت» دشوار می کند.نویسنده در این کتاب کوشیده است، بدون برخورد تجویزی به بررسی تحلیلی ساختار داستان های«رئالیسم جادویی » بپردازد و روشن کنم که این شیوه داستانی چیست،ازکجا آمده ، چگونه شکل گرفته ودر چه چیزی تحول ایجاد کرده است.
مجموعه مقالات «خرم خونين جاودانه»
در انتشارات «امیر کبیر»مجموعه مقالات «خرم خونين جاودانه» که شامل سه مقاله درباره ادبیات جنگ است.ومجموعه داستانهای «آن سفیدی» و«آب‌، باد، آتش» نیز  داستانهای کوتاه درباره جنگ است.
 ودرنشرهزاره  ققنوس با کتاب ( تجدید چاپ)«الفباي داستان نويسي»  که کتابیست که به زبان ساده شیوههای نوشتن داستان کوتاه را شرح می دهد و در نشر سوره مهر چاپ پنجم مجموعه داستان «نجیب».

 

مجموعه داستان کسی برای قاطر مرده گریه نمی کند این هفته از سوی نشر ققنوس منتشر می شود

داستاني تازه جواد جزيني منتشر مي‌شود

نگاهی به مجموعه داستان "آمده بودی برای خداحافظی" نوشته میترا صادقی